DAO là gì? Tìm hiểu về DAO và giao thức quản trị trong Blockchain

DAO là gì? Tìm hiểu về DAO và giao thức quản trị trong Blockchain

DAO trong blockchain

DAO là viết tắt của cụm từ Decentralized Autonomous Organization, dịch sang tiếng Việt là tổ chức tự quản phi tập trung. Để triển khai khái niệm trên thì điều đầu tiên cần định nghĩa và phân tích rõ được khái niệm. Ở DAO, chúng ta có 3 từ cần làm rõ lần lượt là Tổ chức, tự quản, và phi tập trung.

– Tổ chức là một tập hợp những con người với mục đích cụ thể.

– Tự quản là được tự do quản trị chính mình, bởi những nguyên tắc do chính mình đề ra.

– Phi tập trung là việc phân tán quyền lực của tổ chức, tránh để tập trung vào một nhóm nhỏ gây ra lạm dụng quyền lực.

( Theo từ điển Oxford)

Như vậy, từ 3 định nghĩa thành phần thì chúng ta có những nội hàm sau cần làm rõ:

  1. Mục đích cụ thể của tổ chức là gì?
  2. Nguyên tắc do chính mình đề ra là gì?
  3. Phân tán quyền lực là như thế nào?

Để rõ ràng hơn, mình xin trả lời từng câu hỏi và so sánh với RADA hiện đang có.

  1. Mục đích cụ thể của tổ chức là gì?

Như bất kỳ đơn vị kinh doanh nào, thì một tổ chức ra đời phải gắn liền với một sản phẩm hay dịch vụ mà những sáng lập viên của tổ chức đó muốn thực hiện. Cái cần ở đây là phải phát biểu rõ được “sản phẩm hay dịch vụ của RADA là gì?”

Theo dõi các bài của anh Hung Dinh thì mình thấy rằng RADA chỉ mới đề xuất lộ trình phát triển thành viên, nhưng mục đích cụ thể là chưa có. Mọi người tham gia cũng trên tinh thần fomo với crypto và blockchain hơn là hiểu rõ chính xác giá trị mà RADA có thể mang đến cho mình.

Nếu đến DAO với mục đích được phím kèo và được tham gia kênh đầu tư thì mình nghĩ những nhóm nhỏ tự chủ có thể hoạt động được. Giống như các công ty tư vấn tài chính mà không cần đến 1tr thành viên. Thậm chí với nhóm nhỏ và tinh hoa thì việc tìm ra kèo thơm có thể chất lượng hơn và triển khai nhanh chóng hơn.

Vậy nên, hi vọng trong các bài đến anh Hung Dinh và các founders có thể tường minh hoá được mục đích của RADA, và nếu thể hiện được dưới dạng slogan là tốt nhất.

  1. Nguyên tắc do chính mình đề ra là gì?

Sau khi có được phương hướng hoạt động cụ thể thì bước tiếp đến là triển khai thành các kế hoạch cụ thể để đảm bảo tổ chức có thể đi đến đích. Ở đây sẽ hình thành nên hai vấn đề.

Thứ nhất là việc bộ máy vận hành sẽ phải có logic vận hành, rule-based decision. Việc tường minh hoá càng tốt những logic vận hành này thì việc triển khai tự quản càng dễ dàng.

Chẳng hạn trong sơ đồ tổ chức mà nhóm đề ra thì cần qui định cụ thể khi một công việc phát sinh, việc đó sẽ được chuyển đến nhóm nào xử lý, deadline cho nhóm như nào, và cơ chế thưởng khi hoàn thành công việc lẫn cơ chế phạt nếu công việc không hoàn thành. Toàn bộ quá trình trình nên được thực hiện dưới dạng smart contract, tự động hoá hoàn toàn.

Thử hai là những việc đột biến, chưa có logic vận hành, đòi hỏi dò dẫm. Với những công việc như vậy thì cần phải có cơ chế hoạt động để đảm bảo giám sát từ đa số thành viên.

III. Phân tán quyền lực là như thế nào?

Đối với các tổ chức truyền thống khi tuân theo tam quyền phân lập thì bản chất nó đã là phi tập trung. Nghĩa là nó hoạt động trên cơ chế pháp quyền và có sự giám sát chặt chẽ giữa các bên. Tuy nhiên, trong thực tiễn thì vẫn diễn ra sự lạm quyền từ nhóm hành pháp. Thậm chí trong vài trường hợp đặc biệt thì một cá nhân hay một nhóm chiếm quyền kiểm soát toàn bộ và biến thành chế độ độc tài. Việc phân tán quyền lực là để tránh trường hợp độc tài này xảy ra.

Với tiến bộ kỹ thuật blockchain thì việc này có thể đảm bảo, bởi đặc tính minh bạch và truy vết mà blockchain sở hữu. Thứ nhất là việc bầu các chức danh được thực hiện bằng blockchain thay vì kiểu kiểm phiếu dễ xảy ra gian lận như trước đây. Thứ hai các cuộc lấy phiếu đại chúng về các điều khoản hoạt động cũng được triển khai dễ dàng.

  1. Kết luận

Một tổ chức muốn hoạt động hiệu quả thì cần sự thông thái của nhóm tinh hoa đi cùng với sự đồng thuận của đa số thành viên. Để đạt được điều này thì cần những thảo luận sâu hơn về giao thức quản trị.

Với những ưu thế mà blockchain mang lại như tính minh bạch, truy vết thì việc xây dựng được tổ chức như vậy là hoàn toàn khả dĩ. Hi vọng RADA sẽ sớm tìm ra phương hướng của mình và toàn thể các thành viên đều thành tiên phong trong một mô hình tổ chức kiểu mới.